timberland outlet polos lacoste mbt baratos nike roshe run ghd outlet hollister madrid nike outlet nike huarache joyas pandora Gafas ray ban ray ban baratas ralph lauren espa?a gafas oakley nike sb baratas new balance baratas nike free baratas boligrafos montblanc air jordan ireland new balance ireland

timberland outlet polos lacoste mbt baratos nike roshe run ghd outlet hollister madrid nike outlet nike huarache joyas pandora Gafas ray ban ray ban baratas ralph lauren espa?a gafas oakley nike sb baratas new balance baratas nike free baratas boligrafos montblanc air jordan ireland new balance ireland

22 Mayıs 2018 Salı
03:12
Bilim   Önceki Haber     |     Sonraki Haber       |      ANA SAYFA
Hızlı Yazdır! Hızlı Yazdır        
Yazı boyutunu:    

Tarih/Saat: 15 Ocak 2015 Perşembe, 13:21:57

Dudakların işlevi nedir? (İlmi Makale)

İnsan ağzı, dışa dönük dudaklarıyla canlılar içinde benzersiz bir yere sahiptir.

Doğduktan sonra ilk işimiz dudaklarımız yardımıyla annemizden süt emmektir. Varlığımız açısından öyle önemlidir ki bu “ilkel refleks” adıyla bilinir. Nasıl emeceğimizi bilerek doğarız. Bu bütün memeliler için geçerlidir.

Bebekleri doğar doğmaz memeye yönlendiren şey emme refleksi ile birlikte aranma refleksidir. Aranma refleksi bebeğin dudaklarına ya da ağzına dokunan şeye doğru kafasını çevirmesidir. Dudağa bir şey dokunur dokunmaz emme refleksi harekete geçer. Emme sırasında dil de epeyce iş yapmakla beraber bebeğin ağzını memeye kilitleyerek yutmasını sağlayan şey dudaklardır.

Yani ister memeden, ister şişeden olsun yeni doğan bebeğin emmesi pasif bir davranış değildir. İşin merkezinde ise dudaklar vardır.

Dudaklar ayrıca yemek yeme ve konuşmada da büyük önem taşır. Akciğerlerden çıkan havanın gerektiği gibi kullanımını sağlayarak konuşmaya yardım eder. İki dudağı birleştirerek p, b ve m seslerini, alt dudağımızı üst dişlere dokundurarak da f ve v seslerini çıkarırız.

Öpüşmek evrensel mi?

Konuşma insan yaşamında önemli bir yer tutar. Ama öpmek kadar zevkli olmayabilir. Fakat öpüşmek de evrensel bir şey değildir; kültürlerin yüzde 90’ında vardır. Darwin, ilk 1872’de yayımlanan İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi adlı kitabında şöyle diyordu: “Biz Avrupalılar şefkatin ifadesi olarak öpüşmeye öyle alışmışız ki onu insanın bir özelliği olarak algılıyor olabiliriz; ama öyle değil… Yeni Zelandalılar (Maori), Tahitililer, Papualılar, Avustralyalılar, Afrika’da Somaller ve Eskimolarda öpüşme kültürü yoktur.”

Öpüşme evrensel bir insan davranışı değilse kalıtımsal bir dürtü ve öğrenilen bir davranış olabilir mi? Öpüşen başka hayvanlar da var. Bir kavganın ardından barışan şempanzeler ve cüce şempanzeler (bonobolar) de öpüşür.

Besleme kaynaklı mı?

2008’de Scientific American Mind dergisinde bir makalesi yayımlanan Chip Walter, öpüşmenin, yemekleri çiğneyerek yavruların ağzına vermeyi içeren primat davranışından kaynaklanıyor olabileceğini belirtiyor. Anne şempanzeler çiğnedikleri yemekleri ağızlarında bekletip dudaklarını yavrularının dudağına yapıştırarak onlara iletir.

Daha sonra dudakları birbirine dokundurma, endişeyi giderme yolu olarak kullanılmış olabilir. Yani dudaklar yemekle özdeşleştirilmiş, daha sonra da sadece dudaklara dokunma, zevki tetikleyen bir eylem haline gelmiş olabilir. Ağızda sayısız sinir ucu bulunması ise hassasiyeti artırdığı için ekstra bir faktör olmuştur.

Hassas bölge

Dudaklar oldukça hassastır. Dokunma hissinden sorumlu olan ve somatosensori korteks adı verilen bölge beynin üst kısmında bulunur. Vücudun her yerinden gelen dokunma hisleri burada işleme konur. Burada vücudun her bölgesi için ayrılmış bir alan vardır. En büyük alan ise hassasiyeti en fazla olan ağız ve eller içindir.

Araştırmacı Gordon Gallup’a göre, öpüşme olmayan kültürlerde ise eşler sevişme sırasında birbirinin yüzüne üfleme, yalama, emme gibi yöntemlere başvuruyor olabilir. “Eskimo öpücüğü” olarak bilinen şey ise sanıldığı gibi burunları birbirine sürtme değil, koklamakla ilgilidir.

Eşleşmede ipucu

Gallup, üniversite öğrencileri arasında yaptığı bir araştırmada davranış olarak öpüşmeyi inceledi. Genç kadınlar, eşlerinin iyi öpüştüğüne karar vermek için bazı kimyasal ipuçlarından, tat ve kokudan yararlanıyordu. Öpüşme, kişinin hijyen durumunda dair bilgi veren vücut kokularını paylaşmada da önemli bir araçtı. Gallup’un “Çekici bulduğunuz birini ilk defa öptükten sonra bu durumun sona erdiği oldu mu?” sorusuna ise erkeklerin yüzde 59’u, kadınların ise yüzde 66’sı evet yanıtı verdi.

Bu dar bir çalışma olmakla birlikte, diğer verilerle hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarla birleştirilince öpüşmenin, büyük ölçüde koklama da içerdiği ve eşleşilecek kişinin uygunluğuna dair yargıda bulunmamıza yardımcı olduğu söylenebilir.

Bu makalenin İngilizce aslını BBC Future’da okuyabilirsiniz.

Dergideki diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.

   BBC

 

   manahaber.com bağlantı verdiği sitelerin içeriğinden
   sorumlu değildir.

 

Paylaş :

Diğer Haberler
Aynaya Bak Hastalığını Gör!..
Parmak Egzersiziyle Gerginlikten Kurtulun!..
Prof. Saraçoğlu'ndan ''Tam Buğday Ekmeği'' Uyarısı!..
Yine Mehdilik Üzerine!..
Dünya Benzeri Bir Gezegen Keşfedildi
Yumurtanın İnanılmaz 7 faydası!..
Orada Yeni Obruk Oluştu!..
Ölümcül Derecede Çevre Kirliliği
Altının Sırrı Çözüldü! ...
Alzheimer Olmamak İçin 9 Şeyden Uzak Durun
Bir Yılda 31 Bin Bilimsel Yayın
Karnında Unutulan Makasla 6 Ay Yaşadı!
Zeki İnsanlarda Bulunan 15 Özellik!..
İnsanın Kur'an'da Geçen 7 Zayıf Noktası
'Uğur Böceğinin Kanat Yapısı 1000 Yıllık Şemsiyeyi Değiştirebilir!..'
Öfkeli Toplum!..
Dünyaya Örnek Davranış!
İğneden Korkanlar İçin Bant Geliştirildi
Kritik Uyarı: Yanacağız!..
Bu Bitki Kanser Hücrelerini 48 Saatte Yok Ediyor!
Uzun ve Sağlıklı Yaşamın Formülü!..
Kan Tahlili ve İlaç Kullanımında Cinsiyete Dikkat!..
Tuz Serpilmiş Yeşil Elma!..
İftar ve Sahur Arasında Bol Bol Süt Tüketin!..
Sağlıklı Bir Oruç Nasıl Tutulur?..
Mısırlılar Neden Kokmuş Balık Yiyor?..
Ağzınızda Aft mı Var? Kolayı Var!..
Asırlardır Yanan Bu Ateş'in Sırrı Bulundu
Çay Bitkisinin Genetik Sırları Keşfedildi!..
Bu Çilekler, İnanılacak Gibi Değil!
Canan Karatay: Bunu Yapın Kanser Manser Kalmaz!
Şeker Hastalığının Bilinmeyen Belirtileri
Hamileyken Hamile Kalmak Mümkün mü?
Zehirli Madde İçeren Yiyecekler Nelerdir?
"Nisan Yağmuru İle Yoğurt Mayalama!"
  YAZARLAR
  GAZETE 1. SAYFALAR
  ÖNE ÇIKANLAR
  TARİHTE BUGÜN
22 Mayıs 1940
Türkiye genelinde olağanüstü hal ilan edildi. ...
22 Mayıs 1950
Celal Bayar, Türkiye'nin 3. Cumhurbaşkanı oldu. ...
22 Mayıs 1955
Nene Hatun Erzurum'da öldü. ...
22 Mayıs 1971
Bingöl depreminde 870 kişi öldü, 5 bin 323 ev ...
 
  SON DAKİKA
» Oruç Yeni Bir Varoluştur?
» Eski Ramazanlar, Yeni Ramazanlar
» Selanik'e İslam Sanatları Müzesi
» İlim, İrfan, Bilgi ve Hikmet Medeniyeti
» Mümin Her Zaman Tedbirli Olmalıdır
» İman Hakkında Ne Biliyoruz?
» Güler Yüzlü-Tatlı Sözlü Olabilmek
» Cumhurbaşkanı: Ekonomide Her Kötülüğün Anası Faizdir
» Aynaya Bak Hastalığını Gör!..
» Yaradılış, Diriliş ve Hesap
» Diyanet Akademisi Geliyor!
» Mübarek Gün ve Gecelerin Fazileti
» Büyük Zatların Huyu: TEENNİ
» Parmak Egzersiziyle Gerginlikten Kurtulun!..
» Nusaybin'in UNESCO Adayı Camisine Ziyaretçi Akını
  PARA PİYASALARI
    Alış Satış
  USD % tle>Sayfa untuleneme
  EUR % tle>Sayfa G runtuleneme
  HAVA DURUMU
İstanbul 22 ° C./ 17 ° C.
Ankara 8 ° C./ 19 ° C.
İzmir 33 ° C./ 17 ° C.
  NAMAZ VAKİTLERİ
 
  GÜNÜN FOTOĞRAFI    Hepsini gör
  HARİTA

Haritayı Daha Büyük Görüntüle
  SON 24 SAAT
Copyright © 2008 - MANA HABER. Her Hakkı Saklıdır.  
manahaber.com bağlantı verdiği sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.
Sitemizde yayınlanan yazı, resim, grafik, ses ve görüntüler, ancak izin alındıktan sonra, kaynak gösterilerek ve link verilerek yayımlanabilir.