timberland outlet polos lacoste mbt baratos nike roshe run ghd outlet hollister madrid nike outlet nike huarache joyas pandora Gafas ray ban ray ban baratas ralph lauren espa?a gafas oakley nike sb baratas new balance baratas nike free baratas boligrafos montblanc air jordan ireland new balance ireland

timberland outlet polos lacoste mbt baratos nike roshe run ghd outlet hollister madrid nike outlet nike huarache joyas pandora Gafas ray ban ray ban baratas ralph lauren espa?a gafas oakley nike sb baratas new balance baratas nike free baratas boligrafos montblanc air jordan ireland new balance ireland

25 Eylül 2017 Pazartesi
03:54
Düşünce   Önceki Haber     |     Sonraki Haber       |      ANA SAYFA
Hızlı Yazdır! Hızlı Yazdır        
Yazı boyutunu:    

Tarih/Saat: 29 Haziran 2017 Perşembe, 22:12:58

Kazâ ve Kader Nedir?..

Kazâ ve kadere iman, Allahü teâlânın sonsuz ilim, irade ve kudretine inanmaktır. Başka bir deyişle Allahü teâlânın bu sıfatlarına inanan kimse, kazâ ve kadere de inanmış olur.

Buna göre kazâ ve kadere iman etmek; “iyi-kötü, hayır-şer, tatlı-acı ve faydalı-zararlı meydana gelmiş ve gelecek her ne varsa, hepsinin Allahü teâlânın ilmi, iradesi ve kudreti ile meydana geldiğine inanmaktır.”

Allahü teâlâ ezelde, her ne olursa olsun; meydana gelecek şeylerin nerede, ne zaman ve ne şekilde olacağını ilmi ve iradesi ile tayin etmiştir ki buna ‘kaza’ denir. Zamanı geldikçe, bunları tayin edilen mekânda ve şekilde kudretiyle yaratır ki, buna da ‘kader’ denir. Buna kulların iradî (ihtiyarî) fiilleri de dahildir. Yani kulların serbest iradeleriyle yaptıkları işleri de Allahü teâlâ yaratır, çünkü ondan başka yaratıcı yoktur.

İrade-i Cüz’iyye ve Sorumluluk

İrade, kişinin bir işi gerçekleştirmeyi istemesi, ona yönelmesi olup zıddı kerahet yani istememektir.
İnsan, yapacağı işi önce irade eder; yani ister, seçer, tercih eder, sonra yapar. Dolayısıyla insan, yaptığı işi mecbur olduğu için değil, kendi iradesi, isteği, seçimi ve tercihi ile yapar. İstemediği şeyi de bilinçli olarak kendi iradesiyle yapmaz. Fakat insanın bu iradesi mahluk olup; zayıf, dar ve sınırlıdır. Eğer kulun bu cüz’î iradesi, yaratılmış olmasaydı, insanın kendi fiillerinin yaratıcısı olması gerekirdi. Bu ise, “Her şeyi yaratan Allah’tır,” (Ra’d 16) ayeti kerimesinin ortaya koyduğu gerçeğe aykırıdır.

Allahü teâlâ ise, mutlak irade sahibidir ve O’nun iradesi; insanın iradesi dahil olmak üzere her şeyi kuşatmıştır. Hiçbir şey, O’nun mutlak iradesinin dışında değildir. O’nun irade etmediği bir şeyi yapması düşünülemeyeceği gibi, onun irâdesi olmadan herhangi bir şeyin meydana gelmesi de asla mümkün değildir.
Âyet-i kerimelerde buyuruldu ki:

“Allah dilediğini yapandır.” (Hud  107)
“Rabb’in dilediğini yaratır ve seçer; irâde, serbestlik onların değil (Allah’ındır). Allah yücedir ve onların ortak koştukları şeylerden uzaktır.” (Kasas 68)
“O, her dilediğini mutlaka yapandır.” (Buruc  16)
“O yaptıklarından sorumlu değildir. Onlar ise sorumlu tutulacaklardır.” (Enbiya 23)

Bunun içindir ki Allah’ın iradesine ‘irade-i külliyye’, (kapsamlı ve kuşatıcı irade) insanın iradesine de ‘irade-i cüz’iyye’ (az ve sınırlı irade) denilmiştir.
İnsan, herşey gibi günahları da kendi istek ve arzusu ile seçer, Allahü teâlâ da yaratır. Allahü teâlâ -haşa- zorla günah işletmez. İnsanın kendi hür iradesiyle seçtiği kötülüklere de -imtihan gereği- genellikle mâni olmaz. Şayet Allahü teâlâ, insanların kötülüklerine engel olsaydı, insanların işlerine müdahale etmiş olur ve insanlar da birer robot sayılırdı, iyi ile kötü belli olmazdı.

Allahü teâlâ, insanları günah ve sevab işleyecek vasıfta yaratmıştır. Dileseydi, insanı da melek gibi yaratır, o zaman insan da günah işlemezdi. İnsana, irade-i cüz’iyye vermiş, günah ve sevab işlemekte serbest bırakmıştır. Kul, serbest bırakılmasaydı, sual ve hesab da olmazdı. Bu durum, aynı zamanda Allah’ın adalet ve hikmetine de aykırı düşerdi. Bir yerde yükümlülük varsa, tabii olarak orada irade de söz konusu olacaktır. Kul iradesinde serbest olunca, iyilik yaparsa mükâfatını, kötülük yaparsa cezasını çekecektir. Bu durum, imtihanın gereğidir. İnsan, yapmak zorunda kaldığı işten ise hiç sorumlu değildir.

Buna göre Allahü teâlânın ezelde, kulunun bütün fiillerini bilmesi ve bunları Levhi’l-mahfuz’a yazması, kulun irade ve seçimi üzerinde zorlayıcı değildir. İnsanlar, alınyazılarını bilmezler ve kendi hür iradeleriyle hareket ederler. Bir başka ifadeyle, Allahü teâlâ bildiği için ve yazdığı için belli işleri yapmıyoruz. Bilakis Allahü teâlâ ezelde, hür irademizle ne yapacağımızı bildiği için yazmıştır. ‘Kaza’, Allahü teâlânın ezelî ilmi ve bilmesidir, zorla yaptırması değildir.

Takvimlere, bir sene içinde güneşin ne zaman doğup, ne zaman batacağı hesaplanarak yazılır. Güneş de takvimde bildirilen saatlerde doğup batar. Güneş, takvime öyle yazıldığı için bu saatlerde doğup batmaz. Takvime yazılması, güneşin doğmasına ve batmasına tesir etmez. (Mehmet Can)

   sefkatyayincilik.com

 

   manahaber.com bağlantı verdiği sitelerin içeriğinden
   sorumlu değildir.

 

Paylaş :

Diğer Haberler
Müsamaha Medeniyeti
Müslüman Şahsiyetin Çok Önemli Bir Vasfı!..
Hazret-i Nuh'un Islah Faaliyetlerinden Dersler Çıkarabilmek
Kurban Bayramının Önemi
Kurbanın Dindeki Yeri
Neden Mütevazı Olmalıyız?
Misyonerlere Birkaç Soru!..
İnsanlık Peygamberlere Muhtaçtır
Büyük Keşifleri Yapanların Ortak Özelliği
Neden Bir Mezhebe Bağlanmak Gerekir?..
Dinimizde Tevazuun Önemi
Fazilet Kahramanlarının Ortak Özelliği!..
Avrupa’da İslam Korkusu Kullanışlı Bir Düşman!..
Oruç, Büyük Bir Ahlak Okuludur!
İslam ve Adalet-2
Büyüden Nasıl Korunuruz?..
Berat Gecesi ve Fazileti!..
İslam ve Adalet-1
İmanın Tarifi
Peygamberlere İman
Atomistik ya da Tevhidî Sanat
Dert Nedir Bilir misiniz?
Mirac'ın Mahiyeti ve Önemi!
İnsanlık, Efendimizin Getirdiği Esaslara Muhtaç (Yabancı Filozofların Tesbitleri)
Şefkat Bir Hayat İksiridir!..
İman Fıtrî Bir İhtiyaçtır!..
Bizi Ancak Dinimiz Birleştirir!..
Şükretmeyi Öğrenmeliyiz!
Bediüzzaman Said Nursi
Sonsuz Azabın Hikmeti?
İnsanın En Karakteristik Özelliği!
Kudüs Fatihi Selâhaddin-i Eyyûbî
Fetva için yeni sistem kuruluyor
Küreselleşen Dünyada Dinin Rolü?..
Musibetleri Kolaylaştıran Güç!
  YAZARLAR
  GAZETE 1. SAYFALAR
  ÖNE ÇIKANLAR
  TARİHTE BUGÜN
25 Eylül 1561
Şehzade Bayezıt idam edildi. ...
25 Eylül 1911
İtalya, Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti. ...
25 Eylül 1983
1984 mali bütçesi, 3 trilyon 250 milyar lira olarak ...
25 Eylül 1997
Filistin polisi, Hamas'la ilişkisi olan 6 büroyu ve kuruluşu ...
 
  SON DAKİKA
» Müsamaha Medeniyeti
» Koalisyon Suriye'de 2286 Sivil Öldürdü
» Bremen Fatih Camii'ne Çirkin Saldırı!..
» 'Çukurova'nın Ayasofyası' da İbadete Açılacağı Günü Bekliyor...
» BM'den Arakan'a Yardım Çağrısı
» Müslüman Şahsiyetin Çok Önemli Bir Vasfı!..
» Hazret-i Nuh'un Islah Faaliyetlerinden Dersler Çıkarabilmek
» Arakanlı Müslümanların Cesetlerini Yakıyorlar!..
» 2017 Kurban Bayramı Namaz Vakitleri
» İslam Ülkeleri Liderlerine Arakan Çağrısı!..
» Kılıçdaroğlu'nun İlginç Bayram Mesajı
» Arafat Coğrafyası Havadan Görüntülendi
» Arakanlı Müslümanlara Soykırım Uygulanıyor!
» Kurbanın Dindeki Yeri
» Neden Mütevazı Olmalıyız?
  PARA PİYASALARI
    Alış Satış
  USD % E> equiv="Con
  EUR % E> -equiv="Con
  HAVA DURUMU
İstanbul 25 ° C./ 20 ° C.
Ankara 21 ° C./ 11 ° C.
İzmir 29 ° C./ 13 ° C.
  NAMAZ VAKİTLERİ
 
  GÜNÜN FOTOĞRAFI    Hepsini gör
  HARİTA

Haritayı Daha Büyük Görüntüle
  SON 24 SAAT
Copyright © 2008 - MANA HABER. Her Hakkı Saklıdır.  
manahaber.com bağlantı verdiği sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.
Sitemizde yayınlanan yazı, resim, grafik, ses ve görüntüler, ancak izin alındıktan sonra, kaynak gösterilerek ve link verilerek yayımlanabilir.